History

The area holds an assortment of archaeological remains providing evidence of early prehistoric activity and indeed a hill nearby is known as Banc y rhyfel (War Bank) from when Iron Age man chose the hill for his stronghold.

Carreg Castell y Gwynt (Windy Rock) is another of the many ancient monuments in the area. The rock is believed to form the stone of a chambered tomb dating back to the Neolithic or Bronze Age times.

Llanfynydd Church, dedicated to St Egwad, is a prominent feature in the village and it’s southern divisions date back to the 13th Century, while the northern parts of the church were added in the 15th Century.

Lying to the south east of Llanfynydd is the hamlet of Capel Isaac (Isaac Chapel). Capel Isaac was built in 1790 and again in 1848, it was one of the first Anabaptist churches in the whole of Wales.

A more detailed history of the village is covered in Lyn Thomas’s excellent book – the History of Llanfynydd published in 2009.

Anybody wishing to contribute to this history section may do so by sending information to council@llanfynydd.net

 

Mae’r ardal yn cynnal amrywiaeth o olion archeolegol darparu tystiolaeth o weithgaredd cynnar cynhanesyddol ac yn wir bryn gerllaw yn cael ei adnabod fel Banc y Rhyfel (Rhyfel y Banc) o’r adeg y dyn o Oes yr Haearn wedi dewis y bryn am ei gadarnle.

Carreg Castell y Gwynt (Windy Rock) yn un arall o’r henebion hynafol niferus yn yr ardal. Mae’r graig Credir i ffurfio cerrig yr hen beddrod siambr sy’n dyddio’n ôl i’r cyfnod Neolithig neu Oes yr Efydd.

Llanfynydd Eglwys, a gysegrwyd i Sant Egwad, yn nodwedd amlwg yn y pentref ac mae’n adrannau deheuol yn dyddio’n ôl i’r 13eg ganrif, tra bod y rhannau gogleddol yr eglwys yn cael eu hychwanegu yn y 15fed Ganrif.

Gorwedd i’r de-ddwyrain o Llanfynydd yw pentrefan Capel Isaac (Isaac Capel). Capel Isaac ei adeiladu yn 1790 ac eto yn 1848, oedd yn un o’r eglwysi Anabaptist cyntaf yn y Gymru gyfan.

Mae hanes mwy manwl o’r pentref yn cael ei gynnwys yn Lyn Thomas lyfr ardderchog – Hanes Llanfynydd a gyhoeddwyd yn 2009.

Gall unrhyw un sy’n dymuno cyfrannu at yr adran hon hanes wneud hynny drwy anfon gwybodaeth i council@llanfynydd.net